شهید مطهری در کتاب پانزده گفتار از لزوم تعظیم شعائر اسلامی سخن به میان می آورد بحثی که هنوز هم در بین مجامع علمی مذهبی مغفول مانده است.

شعائر جمع شعار به معنای نشانه ی وابستگی یا علامت وابستگی است و تعظیم شعائر اسلامی یعنی بزرگداشت نشانه های وابستگی ما به اسلام. به بهانه حذف تصویر دو دختر از روی جلد کتاب ریاضی پایه سوم و پر شدن فضای مجازی از انتقادات نسبت به این عمل از منظر تعظیم شعائر اسلامی به نقد این موضوع می پردازیم.

اکثر انتقادات به حذف تصویر دو دختر از جلد کتاب از سوی دو گروه طرح شد: یکی فمینیست ها که زن ستیزی را در پس این طرح دیدند ودیگری به ظاهر لیبرالیست های منتقد نظام که حذف زنان در عرصه اجتماع را مطرح کردند و انگشت اتهام در هر دو مورد به سوی انقلابی ها، مذهبی ها محافظه‌کاران حکومتی نشانه رفت.
انتقادات آنقدر پر رنگ شد که مسئولین وزارت آموزش و پرورش مجبور به پاسخگویی در این زمینه شدند و در اطلاعیه ی پاسخگویی، استدلال های ضعیفی آورده شد از جمله این که طرح قبلی شلوغ بوده و هدف از حذف دختران از روی جلد کتاب خلوت کردن طرح است.

حال سوال ما این است اگر خلوت شدن طرح مدنظر بود چرا تصویر یکی از پسران حذف نشد با وجود اینکه تعداد پسران بیشتر بود؟

ما اصلاً درصدد نیستیم که بگوییم این کار عامدانه و با هدف زن ستیزی و حذف بدن زن در اجتماع بوده است اما مطمئنیم که این کار نهایت بد سلیقگی فردیست که دست به اصلاح طرح زده است اگر این عمل یعنی حذف یا تغییر عکس را یک کنش انسانی در نظر بگیریم آن وقت است که درباره پیامدهای این کنش می‌توانیم راحت تر سخن بگوییم بدون اینکه بخواهیم نیت خوانی کنیم، هر کنشی یکسری پیامد های ارادی و غیرارادی در پی دارد پیامدهای ارادی گاه وابسته به اراده کنشگر و گاه وابسته به اراده سایر افراد جامعه ای است که کنش در معرض دید آنها قرار می‌گیرد. منتقدان این عمل عمدتاً از این حذف، ضدیت گروه دینی محافظه کار حاکم بر جامعه با زنان را برداشت کردند تلاش برای حذف جسم و حضور زن از حوزه‌های اجتماعی به بهانه گسترش عفاف را همسنگ و هم راستای قوانینی مثل حجاب اجباری و ممنوعیت ترانه خوانی زنان دانستند.

اما اگر در کنار حذف تصویر این دو دختر که اتفاقا محجبه بودند در کتاب ریاضی سوم ابتدایی، حذف تصویر قران از نگاره یک کتاب فارسی پایه اول را ضمیمه کنیم آن وقت متوجه می شویم که هدف حذف جسم زنان نیست بلکه هدف حذف شعائر اسلامی از جمله حجاب از کتب درسی کشور ماست. حضور آن دو دختر کم سن و سال محجبه اولا نشانه فریضه و واجب بودن طلب علم بر هر زن و مرد مسلمان نیست حال اگر با حذف دختران علم را مختص به پسران کردیم خود به خود دختران جامعه را به وادی های غیر از علم که نماد رشد روحی افراد است میکشانیم وادی هایی مثل نمایش جسم، تجمل، آرایش،مد گرایی و غیره
دوماً این دو دختر محجبه نماد ایرانی اسلامی بودن طرح بودند که با دیدن آنها در هر جای دنیا می توان حدس زد که این کتاب مربوط به کشوری مسلمان است. پس حتی اگر حتی طرح حذف قرآن و حذف دو دختر محجبه از کتاب درسی کشور مسلمان بدون نیت سوء باشد پیامدش در جامعه هم راستایی این طرح در جهت اسنادی غیر اسلامی مثل ۲۰۳۰ را به جامعه می تواند القا کند و این اولین و تنها ترین اقدام در این زمینه نیست. با این بیان حزب اللهی ها و انقلابی ها نه تنها در این جا متهم نیستند بلکه شعائر و ارزش هایشان هدف و قربانی هستند.

اگر انقلابیون آگاه و بصیر موافق حذف زنان بودند چرا در سایت رهبری در طرح پوستر بیانیه گام دوم انقلاب زنان در کنار مردان و در کنار رهبری به نمایش درآمده اند و چرا پرچم دار گام دوم انقلاب یک زن است؟

در ضمن اگر مذهبی‌ها مخالف حضور زن در اجتماع هستند چرا در مقابل حضور زنان مثل حضرت فاطمه و حضرت زینب و رقیه در روضه ها اقدامی نمی‌کنند؟ چرا هیچ روضه ای نیست حتی روضه توبه و پشیمانی حر که آمیخته با حضور زنان متعالی نباشد؟

در نهایت اگر بپذیریم نیت خلوت کردن طرح بوده یا نیت جلوگیری از توهین به قرآن بوده دوباره برمی گردیم به کلام شهید مطهری که ریشه پنهان کردن شعائر را انفعال می داند اولین علت انفعال هم عدم علم است اینکه ما علم و آگاهی نداریم که چگونه می‌توان از حجاب یا از قرآن برای تعظیم شعائر اسلامی استفاده کرد.

*زهرا امیری| کارشناس ارشد علوم اجتماعی و سطح سه حوزه- امید لرستان

/ انتهای پیام