مرگ تدریجی منابع در سایه بی‌قانونی/ جولان کشاورزان مهاجر در اراضی کشاورزی لرستان
مرگ تدریجی منابع در سایه بی‌قانونی/ جولان کشاورزان مهاجر در اراضی کشاورزی لرستان
هجوم کشاورزان غیر بومی به اراضی کشاورزی لرستان ظرف یک دهه اخیر تخریب منابع آب و خاک استان را به دنبال داشته و اگر راهکاری برای جلوگیری از ورود کشاورزان مهاجر اندیشیده نشود، بدون شک شاهد از بین رفتن کشاورزی استان در بلند مدت خواهیم بود.

به گزارش امید لرستان، موقعیت جغرافیایی، آب و هوای مناسب و خاک حاصلخیز شرایط را برای کاشت محصولات مختلف فراهم کرده، به طوری که لرستان به عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی کشور مطرح است.

اما متاسفانه جولان کشاورزان مهاجر طی سال‌های گذشته به عنوان یکی از معضلات کشاورزی استان نگرانی و انتقاد کارشناسان این حوزه را به دنبال داشته و معتقد هستند کشاورزان غیر بومی علاوه بر استفاده بی‌رویه از آب و خاک از کودهایی استفاده می‌کنند که عملکرد بسیار بالایی دارند.

ورود بی حساب و کتاب کشاورزان مهاجر به استان  و اجاره اراضی کشاورزی توسط آنها علاوه بر تخریب آب و خاک تولید محصولات کشاورزی  سالم را نیز با ابهام مواجه کرده است.

کشاورزان مهاجر با حضور در اراضی کشاورزی اقدام به کشت مصولات غیر استراتژیک و آب‌بر مانند سیب‌زمینی و هندوانه کرده‌اند، به طوری که سالانه میلیون‌ها مترمکعب آب از مخازن زیر زمینی در کشت‌های غیر متعارف مصرف می‌شود.

به نظر می‌رسد هجوم کشاورزان مهاجر مرگ تدریجی منابع و از بین رفتن کشاورزی استان را به دنبال دارد، آن هم در شرایطی که کشاورزی به عنوان منبع درآمد اصلی بخش قابل توجهی از جمعیت لرستان محسوب می‌شود.

تخریب آب و خاک توسط کشاورزان مهاجر

مسوول دفتر مطالعات آب و کشاورزی اتاق بازرگانی خرم‌آباد اما کشاورزان مهاجر را به دو دسته مفید و غیر مفید تقسیم کرده و می‌گوید: یک سری کشاورزان که اراضی کشاورزی را احیا و علم، دانش، تکنولوژی و سرمایه خود را در استان متمرکز کرده، مفید هستند، این افراد علاوه بر افزایش بهره‌وری تولید اشتغال‌زایی هم  به دنبال دارد که می‌توان به مجموعه کشت صفای فجر اشاره کرد.

حسین خدیش عنوان می‌کند: اما در مقابل کشاورز مهاجر تخریب‌گر و غیرمفید هم داریم که موجب نابودی و تخریب آب و خاک می‌شوند، آن هم در شرایطی که منابع آبی استان محدود است.

وی ادامه می‌دهد: این کشاورزان با کشت محصولات آب‌بر مانند سیب زمینی و هندوانه  آب را از سرزمین ما خارج می‌کنند و اما منافع  را به استان خود می‌برند، من اطلاع پیدا کرده‌ام در مناطقی مانند فیروزآباد حتی سیب زمینی علوفه‌ی هم کشت می‌شود.

مسوول دفتر مطالعات آب و کشاورزی اتاق بازرگانی عنوان می‌کند: البته در گذشته هم کشاورزان بومی به دلیل پایین بودن دانش آب و خاک ما را هدر داده‌اند، بنابراین تخریب تنها مربوط به کشاورزان مهاجر نیست.

خدیش می‌گوید: ما یک برآوردی سال ۹۷، ۹۸ انجام دادیم و متوجه شدیم سه چهارهزارهکتاری که به کشت هندوانه اختصاص پیدا کرده بود ۷۰ میلیارد تومان درآمد داشت، در حالی که ۱۴۰ میلیارد تومان آب از استان خارج شده بود.

وی با بیان اینکه ما شاهد حضور کشاورزان مهاجر در همه نقاط استان هستیم، عنوان می‌کند: این کشاورزان که با کمبود منابع آب و بالا بودن هزینه تولید در استان خود مواجه هستند با پرداخت اجاره بهای اندکی اقدام به نابودی سرمایه‌های ارزشمند ما می‌کنند.

تاکید بر ارائه مشاوره  توسط کارشناسان مراکز خدماتی

مسوول دفتر مطالعات آب و کشاورزی اتاق بازرگانی اتاق بارگانی می‌گوید: موضوع مهاجرت  کشاورزان و سرمایه ‌گذاری مختص به  تمام دنیا است، اما قوانین برای کشاورزان مهاجر باید به گونه‌ی باشد که شخص سرمایه‌گذار تنها به منافع خود فکرنکند، بلکه منافع جایی که در آن مشغول تولید است هم مد نظر داشته باشد.

خدیش ادامه می‌دهد: اما برای مهاجرت کشاورزان از استانی به استان دیگر قوانین مدونی در کشور ما وجود ندارد، نکته دیگر به عدم آگاهی کشاورزان ما مربوط است که با وجود آب فراوان اراضی خود را برای کشت محصولی مانند برنج اجاره می‌دهند.

خدیش ارائه مشاوره و برنامه منسجم و آگاهانه توسط کارشناسان مراکز خدمات کشاورزی به کشاورزان استان را از راهکارهایی عنوان می‌کند که می‌تواند باعث شود اراضی کشاورزی را مجانی در اختیار کشاورزان مهاجر قرار ندهند نکته دیگر اینکه اینکه زمین‌های خود را با حفظ بهره‌وری اجاره بدهند.

قانونی برای جلوگیری از ورود کشاورزان مهاجر نیست

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی لرستان با بیان اینکه دنیای امروز اقتصادی و رقابتی است، عنوان می‌کند:کشاورزی نیز از این امر مستثنی نیست و باید اقتصادی و درآمدزا باشد، از همین رو برخی کشاورزان در اقصی نقاط کشور که از توان بالایی برخوردار بوده در استان‌های دیگر سرمایه‌گذاری می‌کنند.

چنگیز ابراهیمی می‌گوید: کشاورزان مهاجر تنها مختص به لرستان نیست، بلکه به تمام کشور مربوط می‌شود و نمی‌توان از ورود آنها جلوگیری کرد، زیرا قانون مصوب و مدونی در این رابطه وجود ندارد، زمانی هم که به دادگاه معرفی می‌شوند به دلیل اینکه فعالیت آنها تولیدی است، نتیجه‌ی در بر ندارد.

وی می‌افزاید: یکی از علل رغبت کشاورزان مهاجر به استان این است که کشاورزان ما تنبل هستند، از طرفی به دلیل خرد بودن اراضی کشاورزی و بالا بودن هزینه تولید کشت محصولی مانند گندم برای آنها به صرفه نیست بنابراین اقدام به اجاره اراضی خود با نرخ ۱۵ تا ۲۰ میلیون می‌کنند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی لرستان بیان می‌کند: این درحالی است که کشاورزان غیر بومی  کلان فکر کرده و با انبار محصولات تولید شده آنها را در زمان مقرربه قیمت گران عرضه می‌کنند.

پاسخ به نگرانی‌ها در مورد سالم بودن محصولات کشاورزی

ابراهیمی در مورد هدررفت منابع آب استان توسط کشاورزان مهاجر توضیح می‌دهد؛ در خصوص منابع آب سطحی مشکلی چندانی وجود ندارد، عمده مشکل  ما مربوط  به منابع آب‌های زیرزمینی، چاه عمیق و نیمه عمیق  است.

وی در مورد برخی اظهار نظرو نگرانی‌ها مبنی بر ناسالم بودن محصولات تولید شده توسط کشاورزان مهاجر نیز می‌گوید: نه اینطور نیست که همه محصولات تولید شده سالم نباشند، ما از همه تولیدات نمونه‌برداری می‌کنیم  و در موارد اندکی شاهد وجود عناصر سنگینی بوده‌ایم.

ابهام در مورد ابلاغ قانون کشت

ابراهمی با بیان اینکه در راستای جلوگیری از تخریب منابع تلاش زیادی کرده‌‌ایم، عنوان می‌کند: سازمان جهاد کشاورزی جلسات متعددی در راستای تغییر الگوی کشت و روی آوردن کشاورزان بومی و مهاجر به کشت‌های اقتصادی و استراتژیک، تغییر زمان کشت و آبیاری نوین تشکیل داده است.

ابراهیمی می‌گوید: صحبت‌هایی در خصوص ابلاغ قوانین و مقررات مربوط به اصلاح و الگوی کشت در پاییز مطرح است، اما آیا این قانون پشتوانه اجرایی قوی و محکمی دارد یا خیر، پاسخ مشخصی وجود ندارد، زیرا درصورتی که این قانون پشتوانه اجرایی قوی نداشته باشد، همچنان این روند وجود دارد.

گزارش از نسرین صفربیرانوند| فارس